Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol.

Hazreti Mevlana Celaleddin-i Rumi

Mevlana Müzesi

MEVLÂNA MÜZESİ

Bugün müze olarak kullanılan Mevlana Dergahının yeri, Selçuklu Sarayı’nın gül bahçesi iken Sultan Alaadin Keykubat tarafından Mevlana'nın babası Alimlerin Sultanı diye anılan Bahaeddin Veled'e hediye edilmiştir. Bahaeddin Veled 1231 yılında vefat edince türbedeki bugünkü yerine defnedilmiştir. Mevlâna Celâleddin Rumi 17 Aralık 1273 yılında vefat edince Mevlânâ'nın oğlu Sultan Veled O’nun mezarının üstünde türbe yaptırmak isteyenlerin isteklerini kabul etmiştir. Selçuklu vezirlerinden Emir Pervane ve beraberindekiler yüksek bir maliyet ile Mevlana’nın kabri üzerine mahruti kubbeli çini ile bezenmiş bir türbe yaptırmışladır. Türbenin mimarı Tebrizli Bedreddin'dir. Mevlevi Dergahı ve türbe 1926 yılında "Konya Asar-ı Atıka Müzesi" adı altında müze olarak hizmete başlamış; 1954 yılında ise müzenin teşhir tanzimi yeniden elden geçirilmiş ve müzenin adı "Mevlana Müzesi” olarak değiştirilmiştir. Müzenin avlusuna "Dervişan Kapısı"ndan girilir. Avlunun Kuzey ve Batı yönü boyunca Derviş hücreleri yer almaktadır. Bu hücreler Padişah III. Murat tarafından 1584 yılında dervişlerin ikameti için yaptırılmıştır. Buradaki hücrelerin bir kısmı bugün idare binası olarak kullanılmakta, iki tanesi Post-nişîn ve Mesvevî-han odası olarak orijinal eşyaları ile teşhir edilmekte ve en sondaki iki oda da Rahmetli Abdülbaki Gölpınarlı ile Dr. Mehmet Önder’in kitapları yer almaktadır. Müzenin güneyinde matbah yer alır. Dergahın müzeye döndürülmesine kadar yemek ihtiyacının karşılandığı bu bölüm 1990 yılında yapılan onarımlar sonucu mankenler yardımı ile canlandırılmıştır. Burada matbahın asıl işlevi yemek yapmak ve diğer işlevleri olan sema talim çivisi yanında sema talimi mankenlerle temsil edilmiştir. Müzenin güney yönü, Matbah ve Hürrem Paşa Türbesinden sonra, Üçler Mezarlığına açılan Hamûşân kapısı ile son bulur. Hamûşân "susanlar" demektir ve Mevlevîlikte ölüler bu isimle anılır. Bahçenin ortasında semahâne yer alır. Hemen yanındaki ahşap kanatlı kapı tilavet odasına açılır. Bu oda kıymetli hat levhaları ile doludur. Buradan Sokulu Mehmet Paşa’nın oğlu Hasan Paşa’nın 1599 yılında yaptırdığı gümüş bir kapıyla Mevlana ve yakınlarının kabirlerinin yer aldığı Huzûr-u Pîr’e ulaşılır. Burada bulunan iki vitrin içerisinde Mesnevî’nin ve Divân-ı Kebîr’in en eski nushaları sergilenmektedir. Türbedeki yüksek sandukanın altında Mevlâna'nın babası Sultanu'l-Ulemâ Bahaeddin Veled defnedilmiştir. Selçuklu ahşap işçiliğinin şaheser örneklerinden olan bu musanna sanduka Kanunî zamanına dek Mevlâna'nın kabri üzerinde iken buraya nakledilmiştir. Mevlâna hazretlerinin sandukası da ajurlu gövde üzerindeki hattî, nebatî ve hendesî tezyinatı ile ahşabın som sanata dönüşmüş hali gibidir. Türbede çinilerle bezeli sandukalardan biri Muzafferiddün Emir Âlim Çelebi'ye, diğeri de Mevlâna'nın torunu Celale Hatun'a aittir. Buradaki diğer türbeler sırasıyla Çelebi Hüsameddin, Baytemüroğlu Şeyh Keramüddin, Emir Şemseddin Yahya, Mevlâna'nın kızı Melike Hatun, ve diğer Horasan erlerine aittir. Horasan erlerinin hemen ayak ucunda İlhanlı Hükümdarı Ebu Said Bahadır için yapılmış Nisan Tası yer alır.

Tekkelerde Semahânelerin bir yanı daima mescid; bir yanı türbe olarak düzenlenmiştir. Türbenin üzerini örten müzeyyen yıldızlı tonoz ve duvarlardaki hatlar ile tezyinat bu makama daha derunî bir anlam katar. Kanuni Sultan Süleyman tarafından XVI. Yüzyılda yaptırılan semahanede sema 1926 yılında Dergah müze oluncaya kadar devam etmiştir. Semahanede yer alan Naat Kürsüsü ve müzisyenlerin oturdukları Mutrib Hücresi orijinal halleri ile korunurken yine burada madeni ve ahşap eserlerle Mevlevî musiki aletleri sergilenmektedir.

Bu huzur yuvasının avlusuna Yavuz Sultan Selim'in 1512 yılında yaptırdığı üzeri kapalı Şadırvan ile Şeb-i Arus (Düğün Gecesi) havuzu ve avlunun kuzey yönünde yer alan selsebil adı verilen çeşme, ayrı bir güzellik katmaktadır.


En Son Tweetler

Görüş ve Öneriler

Mevlana Kültür Merkezi

Görüş ve Öneriler

Mevlana Kültür Merkezi

Karatay / KONYA

bilgi@mkm.gov.tr
www.mkm.gov.tr
+90 332 352 81 11